ابوطاهر طرسوسی – معرفی و سبک آثار وی

  • توسط حسینی رضایی
  • ۱۳۹۸-۰۸-۰۴

زندگینامه ابوطاهر طرسوسی

از زندگی ابوطاهر طرسوسی اطلاعات دقیق و چندانی در دست نیست. از آنجا كه مهم­ترين و اصلي­ ترين منبع شناخت هر شاعر يا نويسنده ­اي در درجه اوّل آثار اوست؛ براي اطلاع از زندگي ابوطاهر طرسوسي، نوشته­ هاي او منبعي قابل اعتناست. در تمام آثاري كه از اوست يا به او نسبت داده شده است، راوي خود را با نام ابوطاهر معرفي مي كند و اين تنها وجه مشترك آثار مورد بحث است. درك سال تولد و وفات او و حتي قرني كه در آن زيسته است، سخت ­تر و پيچيده ­تر از نام و نسب اوست. متأسفانه در آثار او قرينه ­اي محكم براي فهميدن سده­ اي كه در آن زيسته است وجود ندارد.

منشا و مبدا طرسوسی

در رابطه با منشأ ابوطاهر چند نظريه مطرح است: عده­ اي او را اصالتاً طرسوسي مي­دانند. ذبيح­ اللّه صفا در مقدمه ­اي كه بر داراب­نامه نوشته است، عقيده دارد: “آن شهر چند بار ميان سپاهيان اسلام و حكومت بيزنطه دست به دست گشت و مسلمانان آن ديار ناگزير به ساير نواحي اسلامي مهاجرت كردند و هيچ بعيد نيست كه اين طرسوسي يا يكي از اسلاف او از جمله همين كساني باشند كه به ايران آمده و باقي مانده و زبان پارسي و روايات ملي ايران را فراگرفته و روايت كرده باشند”.

سبک آثار طرسوسی

طرسوسي در لابه ­لاي آثارش و به اقتضاي حوادث داستان از اشعار شاعراني چون «عنصري» بهره برده است. سبك آثارش نيز چيزي به دست نمي­دهد و بر خلاف سبك غالب قرن ششم است. در نثر فنيِ اين قرن «به استعمال صنايع و تكلفات صوري و سجع­هاي مكرر و آوردن جمله ­هاي مترادف ­المعني و مختلف­ اللفظ متوسل گرديدند.  در همان حال براي اظهار فضل و اثبات عربي داني، الفاظ و كلمات تازي بيشمار به كار برده شد و شواهد شعري از تازي و پارسي بسيار گرديد. تلميحات و استدلالات از قرآن در همه آثار اين قرن پديدار آمد. سبك ساده و بي ­پيرایه ابوطاهر با نثر فني تفاوت­ هاي بنيادين دارد و پيرو جريان ادبي ديگري است.” يكي از جريان­هاي ادبي قرن ششم و هفتم رواج داستان پردازي است”.

آثار ابوطاهر طرسوسی

از ابوطاهر طرسوسي آثار فراواني بر جاي مانده است كه نيمي از آن­ها به روايات حماسي و پهلواني ايران و نيمي ديگر به حماسه­ هاي مذهبي شيعه و غالباً با موضوع حماسة عاشورا و حوادث بعد از آن اختصاص يافته است: داراب نامه ، تاریخ اسکندری، قران حبشی، قهرمان نامه، تواریخ نامه ، مسیب نامه، جنگ نامه محمد حنفیه، جنگ نامه امام زین العابدین، مقتل حسینی، داستان … ، عیارنامه،  ابومسلم نامه، شاهنامه منثور، و…

طرسوسی نویسنده ای متعلق به گروه قصه گویان

ابوطاهر طرسوسي به گروه داستان­ گزاران تعلق دارد. داستان­گ زاران و قصه­ گويان به گروهي اطلاق مي­شد كه روايات و اخبار و داستان­هاي خود را با زباني ساده براي مردم بازگو مي­كردند و سابقه آن به ايران پيش از اسلام مي­رسد. در شاهنامه در چند مورد به اين داستان­گويان اشاره گرديده است. به طور مثال داستان مرگ رستم را از زبان پيري دانا در مرو به نام آزادسرو روايت شده است.

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اخبار

سینما و هنر

جهان