اجزاي عملكرد

در اجزاي عملكرد هر چند ميزان بذر بر عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک اثر ندارد. اما بيشترين ميزان عملكرد دانه و عملكرد بيولوژيك وکمترین شاخص برداشت به بیشترین میزان بذر متعلق است. و كمترين ميزان عملكرد دانه و عملكرد بيولوژيك و نيز بيشترين شاخص برداشت به كمترين ميزان بذر متعلق است.

همچنين از بين اجزاي عملكرد دانه تنها تعداد سنبله در واحد سطح و تعداد دانه در سنبله تحت تأثير ميزان بذر قرار دارند، بيشترين تعداد سنبله در واحد سطح به بيشترين ميزان بذر و بيشترين تعداد دانه در سنبله به كمترين ميزان بذر مربوط است.

محققان در بررسي تأثير تراكم‌هاي مختلف بر عملكرد و اجزاء عملكرد چهار رقم در متر مربع، تعداد سنبلچه در سنبله، تعداد دانه در سنبله و وزن هزار دانه در سطح يك درصد معني‌دار بودند ولي اثر متقابل فقط براي تعداد سنبله در متر مربع و وزن هزار دانه معني‌دار شد، در هر چهار رقم با افزايش تراكم بوته، تعداد سنبله در متر مربع تنها مؤلفه‌اي از اجزاء عملكرد بود كه افزايش نشان داد و اجزاء ديگر از قبيل تعداد سنبلچه در سنبله تعداد دانه در سنبله و وزن هزار دانه كاهش يافتند.

ميزان بذر مصرفي و توزيع بوته‌ها

ميزان بذر مصرفي و توزيع بوته‌ها در يك مزرعه تأثيرات مشخصي را بر اجزاء عملكرد خواهد داشت. افزايش ميزان بذر مصرفي مي‌تواند تعداد سنبله در واحد سطح را زيادتر كند اما دو جزء ديگر عملكرد يعني تعداد بذر در سنبله و وزن دانه كاهش مي‌يابند. خاصيت جبران كنندگي نسبي در بين اجزاء عملكرد مي‌تواند نقصان عملكرد را كه يك جزء كاهش مي‌يابد به حداقل برسد اما چنين جبراني ممكن است كامل نباشد.

همچنین در يك بررسي با مصرف سه ميزان بذر ۱۰۰، ۱۵۰، ۲۰۰ كيلوگرم در هكتار براي گندم رقم ميلان نتيجه‌گيري شد كه بين ميزان‌هاي مختلف بذر اختلاف معني‌داري از نظر عملكرد دانه وجود ندارد و ميزان بذر ۱۰۰ كيلوگرم در هكتار در رقم سبلان نيست به ساير تيمارها برتري دارد.

 جزء اصلي عملكرد

اسشلینگر بيان نمود از سه جزء اصلي عملكرد، تعداد سنبله در واحد سطح و تعداد دانه در سنبله نقش اساسي در تعيين عملكرد ايفا مي‌كند، در ميان اين دو جزء نقش تعداد سنبله در واحد سطح در تعيين عملكرد گندم بيشتر مي‌باشد. با وجود اين تحت شرايط تنش خشكي ، تعداد دانه در سنبله در افزايش عملكرد نقش اساسي ايفا مي‌نمايد. افزايش تراكم بذر در واحد سطح منجر به افزايش عملكرد نقش اساسي ايفا مي‌نمايد. افزايش تراكم بذر در واحد سطح منجر به افزايش تعداد خوشه در واحد سطح مي‌گردد اما از سوي ديگر منجر به كاهش تعداد دانه در خوشه مي‌گردد. وي اظهار داشت با افزايش تراكم بذر در واحد سطح عملكرد گندم به طور سريع بالا مي‌رود منتهي بعد از يك حدي نه تنها افزايش در عملكرد مشاهده نمي‌گردد بلكه كاهش عملكرد مشاهده مي‌گردد.

عملكرد بيولوژيك

عملكرد بيولوژيك تحت تأثير مديريت مزرعه، ژنوتيپ و محيط قرار مي‌گيرد . با افزايش تراكم بوته عملكرد بيولوژيك تا حد معيني افزايش مي‌يابد و در صورت به وجود آمدن محدوديت‌هايي از قبيل مواد غذايي، كمبود فضا براي رشد و نيز سايه‌اندازي بوته بر يكديگر، عملكرد نيز دچار كاهش تدريجي خواهد شد.

عملكرد كل ماده خشك

عملكرد كل ماده خشك نتيجه كارآيي جامعه گياهي از نظر استفاده از تابش خورشيد در طول فصل رويشي است. در اين ارتباط جامعه گياهي نياز به سطوح برگ كافي دارد كه يكنواخت توزيع شده باشد و سطح زمين را كاملاً بپوشاند. اين هدف با تغيير تراكم بوته‌ها و توزيع مناسب بوته‌ها روي سطح زمين ميسر است بنابر‌اين يكي از مهمترين وظايف مديريت مزرعه انتخاب تراكم بوته مناسب جهت جذب حداكثر تابش خورشيدي است.