ازدواج و زناشویی در ایران باستان – جایگاه زن در ایران قدیم

  • توسط حسینی رضایی
  • ۱۳۹۸-۰۷-۰۷

ازدواج و زناشويي در ايران باستان

ازدواج و زن: زناشويي همواره از اساسی ترین وظايف هر ايراني بوده است. از آنجایی که ايرانيان داراي منش و خوي پاك و بي ­آلايشی بودند برای اینکه به فساد و زناکاری آلوده نگردند به موضوع زناشويي اهميت می دادند. تا حدي كه امر زناشويي را از فريضه ­هاي ديني خود مي­شمردند. چون فرزندان به سن رشد ميرسيدند وسايل ازدواج آن­ها را پدران آماده مي­كردند، و انتخاب همسر و هم چنين تعدد زوجات كه بسيار ديده مي­شود براي آن است كه تعداد فرزندان بيشتر باشد. زنان عضو خاندان سلطنتي در سلسله مراتبي جاي داشته ­اند كه احتمالاً بر ميزان نزديكي خويشاوندي آنها، با شاه متكي بوده به عبارت ديگر، هر چه خويشاوندي زني با شاه نزديكتر بود اين امر بيشتر بر مقام آن در ميان ساير زنان درباري اثر مي­گذاشت.

ازدواج با محارم

ازدواج با محارم در ايران سابقه ­اي ديرين دارد. در ايران پيش از تاريخ، مجسمه ­اي از رب النوع مادر پيدا شده كه همسري دارد كه در آن واحد، هم شوهر و هم فرزند او محسوب مي­ شده است. ازدواج خواهران و برادران در عصر حضرت آدم و حضرت ابراهيم مجاز شمرده و زناكاري شمرده نمي ­شده است ولي در شرع موسي اين حكم لغو شد. در دوره هخامنشي داريوش دوم با خواهر خود پاريسا تيدا ازدواج كرده بود فرزند ايشان اردشير دوم پس از مرگ زن اول خود با دو دختر خود آتوسا و آمستريدا ازدواج كرد.

زن در مادر سالاري يا مادر شاهي

دوراني كه زن مقام سروري بر اجتماع و مرد را داشته، نسبت به مدت زماني كه تحت انقياد مرد درآمده، بسيار طلايي­تر بوده است. اين دوران كه قسمت اعظم آن مربوط به اعصار ما قبل تاريخ بوده تا پنج هزار سال، بلكه بيشتر مي­رسد و در تاريخ جامعه شناسي به دورة مادرشاهي معروف است كه از اواسط عصر حجر تا عصر مفرغ و آغاز عصر آهن ادامه مي­يابد. در عهد مادر سالاري، «زن تنها به عنوان يك الهه و نيروي الهي و محترم بود. او با تولد فرزند، چون زميني به موجودات جهان بركت مي­دهد و باعث زندگي و پويندگي مي­شود.

زن در امپراتوری ساسانی

در امپراتوري ساساني بنابر قوانين متداول از قديم زن شخصيت حقوقي نداشت. يعني زن شخص فرض نمي­شد بلكه شيء پنداشته مي­گرديد. البته اين اطلاعات در خصوص وضع زنان و دختران طبقه­ي ثروتمند است و از زنان طبقه پايين اطلاعي در دست نيست. «زنان و كودكان و حتي بردگان بدون ترديد وضعشان در حال ترقي و تحول از پايين به بالا بود. آنان در راهي بودند كه مي­بايست به طرف استقلال و رهايي از بردگي جسماني و عقلاني هدايتشان كند.

ازدواج در عهد ساسانی

در نظام خانوادگي دوره ساسانيان تعداد ازدواج­ها در اختيار زن نبوده بلكه از اختيارات و حقوق ثابت شده مردان بودند. مردان در تعدد همسر، هيچ محدوديت نداشتند، مردان اگر توان مالي داشتند به تعداد زياد زن مي­گرفتند. مردان كه توان مالي و اقتصاد بالاي داشتند به اندازه يك دوره تسبيح، زن در حرمسراي خود، مي­توانستند داشته باشند. در دوره ساساني مطابق با حقوق ثابت شده آن زمان انواع متعددي زناشويي وجود داشت كه تاريخ نگاران اين ازدواج­ها را به سه دسته تقسيم نموده ­اند.

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اخبار

سینما و هنر

جهان