تاثیر نانوکلات ‌آهن بر کمیت و کیفیت رشد

  • توسط الهام امامی
  • ۱۳۹۸-۰۴-۱۱

تاثیر نانوکلات ‌آهن بر کمیت و کیفیت رشد

تاثیر نانوکلات ‌آهن بر کمیت و کیفیت رشد

آهن

آهن، عنصر ضروری برای رشد و نمو گیاهان است عدم دسترسی گیاه به آهن منجر به زرد شدن برگ‌های جوان می‌شود و باعث کاهش چشمگیر فعالیت فتوسنتز و در نتیجه تولید بیوماس می‌شود. این امر نه تنها روی کشاورزی و اقتصاد تاثیر منفی دارد بلکه به کمبود آهن در بدن انسان، که از شایع‌ترین مشکلات تغذیه‌ای امروز است، منجرخواهد شد.

نانوکودها

به دليل اثرات مضری که کودهای شيميايی مرسوم بر محيط از کميت و کيفيت غذا ايجاد میکنند، مدتهاست که استفاده از آن ها مورد نكوهش قرار گرفته است. با به کارگيری نانو کودها به عنوان جايگزين کودهای مرسوم، عناصر غذايی کود به تدريج و به صورت کنترل شده در خاک آزاد میشوند. استفاده از نانو کودها منجر به افزايش کارايی مصرفی عناصر غذايی، کاهش سميت خاک، به حداقل رسيدن اثرات منفی ناشی از مصرف بيش از حد کود و کاهش تعداد دفعات کاربرد کود می شود. استفاده از فرم‌های کلاته که به واسطه واکنش نمک های فلزی با کمپلکس‌های مصنوعی و طبیعی حاصل می‌شوند مهمترین راه حفاظت از آهن در برابر افزایش تثبیت در خاک با افزایش pH می‌باشد. در گزارشی دیگر ثابت شد کود کلات ‌آهن به طور قابل ملاحظه‌ای عملکرد را نسبت به دیگر کودهای آهن افزایش داد.

آهن از عناصر ضروری و کم مصرف در گياهان است. اين عنصر به عنوان عامل اکسايش و کاهش در بخشی از ساختمان ناقلانی که در ترافرستی الكترون دخالت دارند، نظير سيتوکرومها و پروتئينهای غير هم که در فتوسنتز، تنفس و تثبيت ازت نقش دارند وجود دارد. نقش اين عنصر در تثبيت ازت و فعاليت برخی آنزيمها، نظير کاتالاز، پراکسيداز و سيتوکروم اکسيداز به خوبی مورد بررسی قرار گرفته است.

بیکربنات

همچنين بيكربنات با تاثير بر جذب آهن از سيستم آپوپلاست برگ به داخل سيتوپلاسم از طريق پلاسمولیا میتواند بر انتقال و توزيع آهن برگها هم موثر باشد. از این رو استفاده از کودهای نوینی مانند نانوکلات آهن می‌تواند در افزایش کیفیت رشد توت ‌فرنگی موثر باشد. مطالعات انجام شده بررویOregano vulgar ، خانواده لامياسه نشان داده است که افزايش غلظت آهن در محيط سبب کاهش بيوماس گرديد با اين وجود هنوز اطلاعات اندکی در رابطه با نقش آهن در توليد متابوليتهای ثانويه وجود دارد.

در تحقيقات انجام گرفته، ضمن بررسی اثر مقادير مختلف آهن بر فيزيولوژی و عملكرد گوجه‌فرنگی دريافتند که با کاهش ميزان آهن درمحيط کشت، نوک ريشهها و ناحيههای کشنده، ضخيمشده و با کاهش جذب آهن، جذب ديگر عناصر سنگين توسط گياه افزايش میيابد. مطالعات ديگر نشان میدهد که مصرف ۲۰ کيلوگرم در هكتار سكوسترين آهن موجب افزایش ۱۶ درصدی عملكرد ذرت دانهای و۴۲ درصدی عملكرد وش پنبه گرديد.

کمبود آهن بسته به عوامل متعدد خاکی، محیطی و ژنتیکی در گیاهان مختلف ایجاد شده و سبب کاهش قابلملاحظه عملکرد و کیفیت محصول می‌شود. روش‌هاي مختلفی براي رفع کمبود آهن در گیاهان پیشنهاد شده که می‌توان به مصرف خاکی، محلول‌پاشی و یا اختلاط آهن با بذر اشاره کرد.

تاثیر کوددهی آهن

نتایج تاثیر کود دهی آهن بر عملکرد گیاهان مختلف، متفاوت و گاه متناقض است. اختلاف نتایج به‌دست آمده از بررسی تاثیر کود دهی آهن بر گیاه، می‌تواند به دلیل تفاوت در نوع خاك، جنس و گونه گیاه، شرایط اقلیمی و یا سطوح آهن مصرفی در این آزمایش‌ها باشد. ترکیبات معدنی آهن بعد از اضافه شدن به خاكهاي آهکی، به‌سرعت با آهک واکنش داده و رسوب اکسید آهن تولید می‌شود که قابلیت جذب آن براي گیاه بسیار کم است. بنابراین، مصرف کلات‌هاي آهن در این شرایط در مقایسه با کودهاي معدنی آهن توصیه شده‌است.

در پژوهش دیگري، مصرف۷/۶ کیلوگرم Fe-EDDHA در هکتار، سبب افزایش معنی‌دار ارتفاع گیاه، تعداد دانه در بوته و عملکرد دانه سویا شد اگرچه تاثیر کود دهی آهن در ارقام متحمل به کمبود آهن در مقایسه با رقم‌هاي حساس به کمبود آهن متفاوت بود. برخی بررسی‌ها نشان داده تغذیه‌ي برگی آهن روش مناسبی براي برطرف کردن کمبود آهن است اما این روش تنها براي گیاهان داراي علایم خفیف زرد برگی (کلروز) و یا در یک مقطع کوتاه زمانی، موثر است. در گزارشی مصرف آهن از منبع سولفات آهن در خاك‌هاي غیر آهکی سبب افزایش عملکرد دانه‌ي آفتابگردان شد، اگر چه این افزایش معنی‌دار نبود. سپهر نیز نتایج مشابهی را با مصرف ۲۰ کیلوگرم کلات آهن در آفتابگردان و در شرایط آهکی گزارش کرده است.

 

 

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اخبار

سینما و هنر

جهان