خاقانی – زندگی و حبسیات او

  • توسط حسینی رضایی
  • ۱۳۹۸-۰۸-۲۵

معرفی خاقانی و زندگی وی

خاقانی با نام کامل افضل الدین بدیل بن علی خاقانی ملقب به حسان العجم در شهر شروان به دنیا آمد. وی از شاعران نامی و قهار کشورمان است. خاقانی نزدیک به چهل سال وابسته به دربار  شروان شاهان  منوچهر شروان شاه، و پسر و جانشین او اخستان شروان شاه بود.  لیکن میان او و شروان شاه به علت نامعلومی کدورت ایجاد شد. آن چنان‌که از قصیده‌ های حبسیه که در دیوانش ثبت است بر می‌آ ید یک‌سالی را در حبس گذراند. وی بعد از بازگشت به شروان در سال ۵۷۱ فرزند بیست‌ سالهٔ ی خود رشیدالدین را از دست داد و بعد از آن مصیبت مرگ همسر و مصائب دیگر بر او وارد شد که بر روی آثار وی تاثیراتی برجای گذاشت.

اشعار حبسیه ی خاقانی 

شاعران و سخنوران زیادی در پهنه‌ ی ادب فارسی به دلایل اعّم از سیاسی و غیر سیاسی گرفتار بند گردیده اند. خاقانی مدت کوتاهی از عمر خود را در زندان سپری کرده است. به قصد زیارت کعبه، بدون اجازه‌ ی اخستان شروان شاه از شروان بیرون رفت. ولذا به مدت هشت ماه در سال ۵۶۹ یا ۵۷۰ به زندان افتاد.

در مدّت حبس پنج قصیده‌ ی غرّا سرود که « دردها و شکنجه هایی را که شاعر در زندان کشیده است توصیف می‌ کند وقطعاً چنین عقوبتی بیش از یک بار بر او وارد نگشته است.». او در مدت اندکی که  در زندان بود، پنج قصیده‌ی غرّا سرود که هر پنج قصیده بسیار عالی و هنرمندانه است. خاقانی به رهایی از زندان مطمئن بوده است که بالاخره دیر یا زود از بند رها می‌شود، لذا لحن او در حبسیّه ها نیز مفاخره‌ آمیز است و هنرنمایی می‌کند، فرصت را مغتنم می‌شمارد تا از موضوع حبس هم برای آفریدن معانی و دُر پاشی‌های نظم دری استفاده کند.

آثار خاقانی

قصاید و غزلیات، تحفه العراقین ، منشآت  و… از جمله آثار اوست.

مقام شاعری خاقانی

می‌ توان گفت که بسیاری اطلاع و احاطهٔ خاقانی بر لغات عربی و فارسی و اصطلاحات فلاسفه و اطباء و دقت ادبی او در ترکیب الفاظ سبب پوشیدگی آرا و افکار سادهٔ وی گردیده است. چندان که گمان می‌ رود مضامین ابیاتش نیز سراسر پیچیده و فکر او از حد طبیعی بیرون است، و این خیال اگر هم در قسمتی از ابیات او با واقع مطابقت کند ولی در بسیاری از آن با حقیقت سازگار نیاید. توانایی خاقانی در استخدام معانی و ابتکار مضامین در قصایدش بی نظیر است. دیوان خاقانی از جمله پیچیده ترین دیوان شعر است و به همین دلیل مخاطب دیوان شعر او مردم عامه نیستند و فهم اشعار او نیازمند تبحر و علم کافی در زمینه های مختلف می باشد.

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Solve : *
19 + 7 =


اخبار

سینما و هنر

جهان