• صفحه اصلی
  • >
  • مقالات
  • >
  • خسرو و شیرین و لیلی و مجنون – اسطوره های عشق در آثار ادبی ایران

خسرو و شیرین و لیلی و مجنون – اسطوره های عشق در آثار ادبی ایران

  • توسط حسینی رضایی
  • ۱۳۹۸-۰۷-۰۹
  • ۹۴ بازدید

خسرو و شیرین و لیلی و مجنون ، اساطیر عشق در ادب

خسرو و شیرین و لیلی و مجنون:  خسرو پرویز، از مشهورترین شاهان ساسانی است که پس از هرمز به سلطنت می رسد. وی یکی از عیاش ترین شاهان بود و دوشیزگان و بیوه زنان و حتی زنان صاحب اولادی را که زیبا می یافت به حرم خود می آورد. در میان زنان بی شمار او ،شیرین ، همسر ارمنی ( و یا به روایتی یونانی ) او ، نزد وی جایگاهی دیگر داشت . این زن که در اوایل سلطنت خسرو به عقد او در آمد، با وجودی که از حیث منزلت ، از مریم ، دختر قیصر و همسر دیگر او پایین تر بود ، در خسرو نفوذی تمام داشت .خسرو، اسب معروف خود ، شبدیز را که هم زاد گلگون ، اسب شیرین بود بسیار دوست می داشت.

 

حدیث عشق خسرو به شیرین

حدیث عشق افسانه ای خسرو و شیرین، به خصوص رقابت فرهاد کوه کن با او در این میدان ، و رو آوردن به لشکر اصفهانی ، برای انصراف از عشق شیرین ، موضوع هوس نامه دل کش خسرو و شیرین را پدید آورده که نظامی ،شاعر توانای قرن ششم ، آن را با تسلک نظم کشیده است و پس از او ، بسیاری از شعرای فارسی زبان به راه او رفته و خسرو و شیرین های متعددی سروده اند که برخی ، با روایت او تفاوت چندانی هم ندارند.

و زو چرب و شیرینی انگیختم                                        به شیرین و خسرو در آمیختم

 

لیلی و مجنون

لیلی معشوقه معروف مجنون است که در ادب فارسی مظهر کامل عشق شناخته شده است. لیلی مظهر عشق کل و نماینده تام معشوق شاعران شده است. لیلی دختر مهدی بن سعد بود و مجنون بن قیس بن ملوح عاشق او شد و از عشق او سر به بیابان نهاد و با  وحوش و غزالان دم خور گشت. مجنون، شاعر بود و دیوان شعری به او منسوب است . وی در فراق معشوقه شعرها گفت و خاک ها بر سر ریخت. در ادب عرفانی فارسی ، لیلی مظهر عشق ربانی و الهی است و مجنون مظهر نا آرام بشری است که بر اثر دردها و رنج های جان کاه ، دیوانه شده و در صحرای جنون و دل دادگی سرگردان است. مجنون در جست و جوی وصال حق به وادی عشق در افتاده و می خواهد به مقام قرب حضرت لایزال واصل شود اما به این مقام نمی رسد ، مگر روزی که از قفس تن رها شود.

 

حدیث عشق مجنون و لیلی

از داستان عشق این دو دل داده شاید بیش از هر داستان عشقی دیگری ، در ادب فارسی سخن گفته شده است. ادب غنایی فارسی و ترکی مملو است از داستان این دو که سرآغاز آنها تقریباً لیلی و مجنون نظامی گنجوی است. این اثر بعدها به شدت مورد توجه و تقلید شعرای متعدد قرار گرفت که از آن میان ، منظومه های امیر خسرو دهلوی ، مکتبی شیرازی ثنایی مشهدی ، عبدالرحمن جامی ، صبای کاشانی ، قاسم گنابادی ، هاتفی جامی ، به زبان فارسی ، و امیر علی شیر نوایی و فضولی بغدادی ، به ترکی ، بیش از همه شهرت یافته اند.

و زان جا سراپرده بیرون زدم                               در عشق لیلی و مجنون زدم

 

 

 

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اخبار

سینما و هنر

جهان