• صفحه اصلی
  • >
  • مقالات
  • >
  • دکتر شریعتی – برجسته ترین و محبوب ترین مبلغ رادیکالیسم اسلامی در ایران

دکتر شریعتی – برجسته ترین و محبوب ترین مبلغ رادیکالیسم اسلامی در ایران

  • توسط اعرابی
  • ۱۳۹۸-۰۹-۲۳
  • ۶۴ بازدید
مطالب در مورد دکتر علی شریعتی

گفتمان انقلابی دکتر شریعتی

دکتر شریعتی را باید به عنوان برجسته ترین و محبوب ترین مبلغ رادیکالیسم اسلامی در ایران دانست که با بازخوانی مفاهیم و آموزه های دینی و با طرح شعار بازگشت به خویشتن توانست منظومه‌ کلامی تازه‌ای را شکل دهد که در عین حفظ اصالت اسلام به عنوان دال کانونی، شامل الگوها و مفاهیم نوظهور غربی نیز می‌باشد و گفتمانی مطلوب، اثر گذار و در عین حال انقلابی بوجود می‌آورد. این گفتمان انقلابی که در عین جذب و اقناع مخاطب به خصوص نسل جوان، با خلق زبانی تازه حوزه‌های متروک و نیمه جان عرصه عمومی را نیز  مجدد احیا می‌کند.

 برداشت شریعتی از تاریخ اسلام و تشیع

برداشت شریعتی از تاریخ اسلام و تشیع و تقسیم آن به تشیع علوی و تشیع صفوی و یا در شکلی وسیع تر، اسلام رهایی بخش اسلام اصیل و اسلام موجود می‌تواند امکانی برای تعریف ما و دیگری و مرزبندی میان خودی و غیر خودی فراهم آورد. شریعتی با اشاره به اینکه اسلام موجود یک انحراف تاریخی است از این رو تلاش تموده است تا فقدان، ضعف و فساد آن را تبیین نماید و با ارائه  تصویر ایده آل خود از مذهب که در واقع آن را تصویر واقعی، اصیل و بدون انحراف آن می‌داند، زشتی مذهب موجود را نمایان سازد.

از نظر دکتر شریعتی  برای درک درست اسلام باید آن را به عنوان یک حرکت انسانی – تاریخی – فکری در نظر گرفت و نه به عنوان انبانی از اطلاعات فنی و تخصصی شریعتی که خود از نتایج چنین دیدگاهی آگاه بود در مقابل اتهامات احتمالی نسبت به ارزشی و غیر علمی بودن تحلیل‌های ناشی از نگاه مکتبی و ایدئولوژیک، به صراحت از این دیدگاه دفاع می‌کند و معتقد است که انسان دارای عقیده و جهان‌بینی،  نمی‌تواند جدا از باورها و عقایدش  قضاوت کند.

سازه‌های کلامی شریعتی در قالب اسلام سیاسی یا تندرو

سازهای کلامی شریعتی به دلیل باز تفسیر مفاهیم و آموزه های اسلامی و تقویت بعد انقلابی و اعتراضی آن به عنوان اسلام سیاسی با اسلام تندرو نیز از آن یاد می‌شود که گرایشات عمیقی نیز نسبت به گفتمان چپ دارد. شریعتی به بازخوانی مجدد از مفاهیم پرداخته است.  وی  در بازخوانی رادیکالی از مفاهیم موجود، مفاهیم رایج را از معنای کنونی خود خارج و به آن مضمونی انقلابی و شورشگرانه بخشیده است. شریعتی این تکنیک را از استاد خود ژاک برک آموخت  و بارها و در مقتضیات گوناگون از آن استفاده کرد.

در این بازخوانی می توان به برخی مفاهیمی اشاره کرد که از سنت دینی مستقر در جامعه برخاسته است مانند تقیه، امر به معروف و نهی از منکر، انتظار و … و برخی که از گفتمان چپ وارد دستگاه فکری شریعتی می شود نظیر دیالکتیک، ایدئولوژی، طبقه و …. شریعتی همه  این مفاهیم به ظاهر بی تفاوت و بی نسبت با فضای سیاسی را به مؤلفه هایی انقلابی، تحول خواه و رادیکال تبدیل نموده که نقش مهمی در تولید انرژی و تهییج مخاطب به کنش گری ایفا می‌کند.

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اخبار

سینما و هنر

جهان