سه اصل کیفیت زندگی

  • توسط مهسا کمیلی
  • ۱۳۹۸-۰۴-۰۴

سه اصل کیفیت زندگی

به رغم اختلاف نظرها در تعریف کیفیت زندگی ،بیشتر پژوهش گران بر سه اصل کیفیت زندگی اتفاق نظر دارند

که شامل :

چند بعدی بودن ،ذهنی بودن و پویا بودن می باشد چندبعدی بودن:

کیفیت زندگی یک مفهوم چندبعدی بوده و باید از زوایا و ابعاد مختلف سنجیده شود که شامل سه بعد جسمی ،روانی و اجتماعی می باشد.

بعد جسمی به درک فرد از توانایی هایش در فعالیت های روزانه که نیاز به صرف انرژی دارد اطلاق می شود ،

که شامل مقیاس های تحرک ،توازن،انرژی ،درد و ناراحتی ،خواب و استراحت و ظرفیت توان کاری می باشد.

و بعداجتماعی به توانایی فرد در ایجاد ارتباط با خانواده ،همسایگان ،همکاران و سایر گروههای اجتماعی ،

شغلی با در نظرگرفتن شرایط اقتصادی می باشد

ذهنی بودن:

کیفیت زندگی یک ارزشیابی ذهنی است .  بیماران خود بهترین قضاوت کنندگان راجع به کیفیت زندگی خود هستند .

اما گاهی شرایطی وجود دارد که این قضاوت را برای بیمار مشکل می سازد.   در این صورت فرد مراقبت کننده (پزشک یا پرستار)فادر به انجام ارزیابی خواهند بود.

پویا بودن:

کیفیت زندگی یک ماهیت پویا و فعال است.  نه یک ماهیت ایستا ،

و بدین جهت یک فرایند وابسته به زمان بوده و تغییرات درونی در آن دخیل می باشند. این مشخصه در یک مطالعه طولی به خوبی قابل مشاهده است.

عوامل موثر بر کیفیت زندگی

از دید الیور و همکاران(۱۹۹۷)عوامل تعیین کننده زندگی در سه طبقه قراردارند:

۱-مشخصات فردی شامل متغیرهای دموگرافیک.
۲-شاخص های عینی کیفیت زندگی که شرایط محیطی هستند .

بر متغیرهای مربوط به رفاه عمومی ،بهداشت محیط اجتماعی ،تحرک ،فرهنگ ،مذهب ،محیز طبیعی و سیاست ها.

۳-شاخص های ذهنی

کیفیت  زندگی  که  به  مفاهیمی  همچون  احساس  رضایت مندی  از  زندگی ، رفاه و  آسایش  جسمی و  روانی  و  شاد کامی  توصیف می شود.

مدل های کیفیت زندگی

مدل فلس و پری:

فلس و پری(۱۹۹۵)بعد از بررسی ۱۵مدل مفهومی از کیفیت.

یک مدل کلی طراحی کردند ،که در این مدل پنج طبقه اصلی وجود دارد.
-بهکامی جسمی که شامل سلامت ،زیبندگی ،تحرک و ایمنی شخصی است .
-بهکامی مادی که شامل درآمد ، کیفیت محل زندگی ، حریم شخصی ، ثروت ، وضعیت تغذیه ، حمل و نقل ، همسایگی ، ایمنی و سکونت دائم یا اجاره نشینی می باشد.
-بهکامی  اجتماعی  که  در  برگیرنده  ارتباطات  درون  خانواده  و  ارتباط  با  اقوام  د ر خانواده های  گسترده  تر  و  یا  دوستان ،فعالیتهای ارتباطی و سطح حمایت اجتماعی است .
-رشد و فعالیت که با مهارت های مربوط به خود تعیینی- شایستگی یا استقلال ،

خبر یا اختیار ، اشتغال اوقات فراغت ، کارهای خانه ،تحصیلات ، تولید یا مشارکت است .
-بهکامی هیجانی در  برگیرنده  عاطفه یا خلق و خو ،رضایت  مندی تکامل ،عزت نفس ، شان احترام  و  اعتقادات  مذهبی  می باشد.

-مدل لی و همکاران

لی ،یانگ ،وی ،ژانگ ،ژنگ ،اکسیو ،وانگ و چن با توجه به بیشتر عوامل شخصیتی و فرهنگ مدلی در ارتباط با کیفیت زندگی ارائه دادند.

آن ها معتقد بودند که ساختار مفهومی کیفیت زندگی باید حداقل شامل چهار بعد یا زمینه گسترده زندگی و دو محورعینی و ذهنی باشد .

رضایت  ذهنی  زندگی  فرد  توسط  زندگی  عینی  ، نظام  سلسله  مراتبی  نیازهای  زندگی  و  استاندارد های  مقایسه  شده  با زندگی حاضر فرد تعیین می شود.

اشمیث و همکاران(۲۰۰۷)

در مطالعه خود به بررسی کیفیت زندگی و تاب آوری نوجوانان .

دارای ناتوانی حرکتی بر روی ۱۵۹ نفر از نوجوانان ۱۸-۱۱ ساله پرداختند نتایج نشان داد.

که افزایش کیفیت زندگی در نوجوانان دارای ناتوانی حرکتی بر کاهش فشارهای زندگی و افزایش تاب آوری متأثر است.
در  پژوهشی  که  توسط  جیلین  و  همکاران  (۲۰۰۴)  با  هدف  بررسی  ارتباط  سن  با  کیفیت  زندگی  و  مفاهیم  رشد شناختی در سه رده سنی جوانان.

میان سالان و سالمندان صورت گرفت مشخص شد. که کیفیت زندگی جنس مذکر از جنس مونث بیشتر و کیفیت زندگی با تغییر ساختارهای شناختی در محله صوری ارتباط مستقیم دارد.

جوادی (۱۳۸۹)  به  بررسی  رابطه  بین کیفیت  زندگی  بر بهداشت  روانی  ۲۱۵  نفر  از  دانش  آموزان (۱۰۵ نفر دختر و ۲۱۰ نفر پسر) دبیرستانی شهر کهنوج انجام داد.

یافته ها نشان داد که هر چهار بعد کیفیت زندگی ، یعنی سلامت جسمی، سلامت روان، ارتباطات   اجتماعی   و  ادراک  محیط  زندگی  بر  بهداشت  روان  دانش آموزان  دختر  و  پسر  رابطه  مثبت  و معنی داری وجود دارد.
نصری و واعظ موسوی (۱۳۸۵) به بررسی سلامت روانی و کیفیت زندگی مربیان ورزش کشور پرداختند.

یافته ها نشان دادند که بین کیفیت سلامت روانی مربیان و کیفیت زندگی آن ها رابطه مثبت وجود داشت.

و بین مربیان استان های مختلف از نظر میزان سلامت روانی تفاوت معنی داری وجود داشت.

و همچنین بین مربیان استان های مختلف از نظر کیفیت زندگی تفاوت وجود داشت.
دهقان نیری (۱۳۸۵) در بررسی استرس و کیفیت زندگی در دانشجویان مقیم دانشگاه نشان داد.

که تن آرامی می تواند باعث بهبود درک از کیفیت زندگی گردد .
به  همین دلیل می توان کاربرد تن آرامی را در جهت افزایش سطح کیفیت زندگی دانشجویان توصیه کرد.

گروه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی ،کیفیت زندگی را چنین تعریف می کند :

«دریافت های شخصی فرد از جایگاه زندگی اش با توجه به فرهنگ و نظام ارزشی که در آن زندگی می کند.

که متاثر از اهداف ،انتظارات و استانداردهای مورد نظر فرد است. با توجه به این تعریف ،بیشتر متخصصان علوم پزشکی بر این باورند که کیفیت زندگی مفهومی چند بعدی و ذهنی است .

بولینگ در بررسی مفاهیم مربوط به کیفیت زندگی به این نتیجه می رسد:

کیفیت زندگی چیزی بیش از سلامت جسمانی است.

کیفیت زندگی شامل احساس سالم بودن ،سطح اساسی رضایتمندی،و وجود حس کلی خود ارزشمندی است.

مفهومی انتزاعی و پیچیده ،شامل زمینه های گوناگونی که ،تمام آن ها در رضایت شخصی و عزت نفس سهم دارند.
کیفیت زندگی دانشجویان در تعامل با شرایطی است که آنان در آن زندگی می کنند.

در نگاهی کلی این شرایط را به بخش های عمده   ای مانند  محیط  یادگیری  ، مسکن ، برنامه  های  درسی ، فعالیتهای  اجتماعی  ، بهداشت  عمومی ، روابط  بین  فردی ، فعالیتهای فوق  برنامه ، امکانات  فردی ، تعطیلات  آخر  هفته  و  تعطیلات طولانی تر تقسیم نمود.
بسیاری از بررسی های خارجی در رابطه با ارزیابی کیفیت  زندگی  دانشجویان ،

با هدف ارزیابی  روانشناختی  دانشجویان جهت تعیین برنامه های حمایتی برای گروه های نیازمند انجام شده است.

که از کیفیت های زندگی پایین برخوردار بوده اند.

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اخبار

سینما و هنر

جهان