سیمای زن در شاهنامه فردوسی

سیمای زن: فردوسي اين بلند آوازه ترين حماسه سراي يكي از معدود كساني است كه در پهنه­ ادب فارسي به زن نگاهي مثبت دارد. گاه او را تا مقام فرشتگان بالا مي­برد و مظهر خوشبختي مي­داند. در دور انديشي و پارسايي و عقل و درايت و دلاوري و تيز هوشي همچون مردان مورد ستايش قرار مي­گيرد. زناني كه در شاهنامه حماسه مي ­آفرينند كمتر از مردان نيستند.

مقام بلند زن در شاهنامه

سیمای زن: زن در شاهنامه داراي مقامي بلند و ارجمند است و در جاي جاي شاهنامه ستايش مي­شود. در واقع از لحاظ جنسي، با مرد فرق دارند، اما از لحاظ روحيه و شجاعت و وفاداري چون مردان استوار و پا برجا هستند. براي همين «زنان به تبع مردان اعتباري دارند و برترين زنان، مردانه ­ترين آنان است … و مردانگي فضيلتي است كه زنان بزرگوار از آن بهره ­اي دارند و يا از زن و مرد، آنان كه از مردانگي بهره مندند بزرگند.

 

سیمای زنان مشهور شاهنامه

فرانك مادر فريدون همسر آبتين، تهمينه مادر سهراب و همسر رستم پهلوان، گرد آفريد خواهر هجير و دختر گژدهم، سودابه دختر شاه ­هاماوران، رودابه همسر زال و مادر رستم، سیندخت و همای که نخستین زن در شاهنامه است… يكي از مشهورترين زنان شاهنامه فرانك مادر فريدون همسر آبتين است. مادري فداكار كه فرزند خود، فريدون را از دست ضحاك ظالم و ستمكار مي ­رهاند. تهمينه مادر سهراب و همسر رستم پهلوان، زني مهربان و پر عاطفه است. مادري كه پس از مرگ فرزند تنها يك سال دوام مي ­آورد.

 

گردآفرید زن پهلوان و دلیر شاهنامه

يكي از زنان پهلوان و دلير شاهنامه گرد آفريد خواهر هجير و دختر گژدهم است. دختري زيبا كه براي نجات سپاه و دژ سپيد لباس مردان مي­پوشد و دليرانه به جنگ سپاه توراني به فرماندهي سهراب مي­رود و با سياستي هوشمندانه از چنگ سهراب فرار مي­كند.

رودابه مادر رستم

رودابه همسر زال و مادر رستم از ديگر زنان شاهنامه است. كه وقتي با مخالفت در ازدواج با زال روبرو مي­ شود، بر تصميم خود پا فشاري مي­كند و دليل عشق خود را مردانگي زال بيان مي­كند و سفيدي موي او را بي اهميت مي­داند. رستم در جنگ با اسفنديار از مادر خود رودابه نيز نام مي­برد و به وجود او مي­بالد. و در اين راه ياوري مهربان و كاردان او را همراهي مي­كند: مادرش سيندخت. مهراب به شدت نگران و خشمگين است. مي­ترسد كه سام و منوچهر به خاطر عشق رودابه و زال به كابل هجوم آورند. هر چه خشم دارد بر سر زنش سيندخت مي­ريزد.

 

خصوصیات سیندخت

سيندخت زني است مدير و فداكار. او خشم شوهر را درك مي­كند و درد او را درد خود مي­داند. سيندخت با اين احساس نسبت به شوهر، از مهراب مي­خواهد كه نگران نباشد و كار را به دست او بسپارد. مهراب مي­پذيرد. سيندخت سوار اسب پيش سام مي­رود، سام اين فرستاده را- با آنكه زن است- با كمي تامل مي­پذيرد. سيندخت نظر سام را به ضرورت حفظ صلح جلب مي­كند. سام هنوز نمي­داند كه اين زن كيست و آنگاه كه پي به حقيقت مي­برد با او محبت فراوان مي­كند، سيندخت نخستين شهبانوي برازنده­ شاهنامه است. آميزش خردمندي و وقار با عواطف زنانه و مادرانه در شخصيت اين زن به راستي تحسين برانگيز است. او در نهايت زيركي كار عشق دختر خويش رودابه را با زال، جهان پهلوان ايراني به سامان مي­آورد.

 

رابطه پهلوانان با زنان در شاهنامه

در شاهنامه رابطه پهلوانان با زنان چنين است كه آنها زن را صاحب شخصيت مي­شناسند. يكي از ازدواج­ هاي سياسي شاهنامه ازدواج سياوش با فرنگيس است. فرنگيس بعد از كشته شدن شوهر از فرزندش كي خسرو مراقبت مي­كند و به تربيت او مي­پردازد.

 

همای نخستین زن در شاهنامه

يكي ديگر از زنان شاهنامه هماي است وي نخستين زن در شاهنامه است كه به حكمراني دست مي­يابد. او سي و سه سال پادشاهي مي­كند سراسر عدل و دادگریولي چنان بر قدرت دل مي­بندد كه ديگر جايي براي مهر مادري باقي نمي­گذارد و فرزند را پنهاني به آب مي­سپارد…