شیخ فخرالدین عراقی – نگاهی به زندگی و آثار او

  • توسط حسینی رضایی
  • ۱۳۹۸-۰۸-۲۰

زندگی شیخ فخرالدین عراقی

شیخ فخرالدین عراقی: شیخ فخرالدّین ابراهیم بن بزرجمهر بن عبدالغفار همدانی فراهانی معروف به عراقی، از مشایخ بزرگ و از شاعران و عارفان بلندمرتبه­ ی ایران در قرن هفتم هجری است. خاندان عراقی، خاندانی دانشمند بوده ­اند. عراقی، در کمیجان، متولد شد و دوران کودکی را در همان­جا گذراند. کلّ قرآن کریم را در مدت نه ماه حفظ کرد. گویند که آوازی حزین داشت و شب ­ها با سوز، کلام خدا را می ­خواند و می­ گریست وشنوندگان را به وجد می ­آورد. در هشت سالگی به خاطر قرائت دلنشین قرآن، در همدان، مشهور شد و بعد از نماز عصر، مستمعین زیادی برای شنیدن صدای زیبای او، در مسجد، جمع می­ شدند و حتی گروهی یهودی، به ارادت، بر دست او مسلمان شدند.

مذهب عراقی

شیخ فخرالدین عراقی، شافعی مذهب و اهل حدیث بوده است؛ لیکن با روشن بینی و وسعت نظر، خود را همواره از تعصبات جاهلانه روزگار دور می­ دارد. او صوفی عارف مسلکی بود که در بیان عشق، (خواه مجازی باشد خواه حقیقی) دلیر و بی­ باک و بی­ پرواست؛ نکته­ ی مهمی که درباره­ ی آثار تصوف هست، این است که در بیشتر آن­ها مطالبی هست که با ظاهر شرع و عقاید قشری برخی از متشرعین، سازگار نیست.

عرفان عراقی

دیدگاه ­های عرفانی او برگرفته از اندیشه های مولانا و محی الدین عربی است.  عرفان عراقی، مبتنی بر وحدت وجود است و تأثیر آن چه را که عرفا و شاعرانی مانند: امام احمد غزالی، عین القضاه همدانی و شیخ فریدالدین همدانی مطرح کرده اند به صراحت و درآثار منظوم و منثور عراقی می­توان دید. ؛ فخرالدین عراقی را بسیار متأثر از ابن عربی دانسته اند.

آثار عراقی

دیوان اشعار، عشاق ­نامه یا ده­ نامه عراقی، لمعات، اصطلاحات صوفیه از آثار شیخ فخرالدین عراقی هستند . تأثیر عرفا و شاعرانی مانند امام احمد غزالی، عین القضاه همدانی و شیخ فریدالدین عطار را به صراحت، در آثار منظوم و منثور عراقی می­توان دید.

جایگاه و منزلت عراقی در ادب پارسی

عراقی بدون تردید، یکی از بزرگ­ ترین و هنرمندترین شاعران عارف مسلک ادب فارسی در قرن هفتم است؛ وی شاعری است که از نظر تاریخی، در دوره ­ای زندگی می ­کند که با بزرگ­ترین قطب­ های ادب فارسی، یعنی حضرت مولوی و جناب شیخ اجلّ سعدی  معاشر یا معاصر است. چندی بعد ، خورشید درخشان ادب فارسی، حافظ نیز با تابش درخشان خود، جهان ادب را روشن می­ کند. عراقی، در چنین برهه­ ای از تاریخ، وارد دنیای ادب فارسی می ­شود. عراقی با زبانی سخت و روان، که با چاشنی اندیشه­ های بلند عرفانی، طعم و حلاوتی یافته است، عرض اندام می­ کند و نه تنها در معرض و کشور خود، جایگاه رفیعی به دست می­ آورد که شهرت و معروفیّت وی تا سوریه، قونیه، مولتان، مصر و… نیز پراکنده می­ شود.

وفات عراقی

وفات عراقی را فصیح خوافی، در محرم سال ۶۸۶ هجری و نویسنده ی مقدمه ی دیوانش، هشتم ذی القعده سال ۶۸۸ هجری نوشته اند. عراقی را بعد از وفات، در پشت مزار محی الدین بن العربی، واقع در دامنه ی جبل صالحیه دمشق، به خاک سپردند.

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Solve : *
30 − 7 =


اخبار

سینما و هنر

جهان