موفقیت ناتو در پی تداوم بحران لیبی

تداوم بحران در لیبی در سال ۲۰۱۱ موجب مداخله نیروهای خارجی تحت هیات ناتو برای حل این بحران گردید که موفقیت ناتو را به دنبال داشت. شورای امنیت سازمان ملل با تصویب قطعنامه ۱۹۷۳، ضمن اعلام منطقه پرواز ممنوع بر فراز آسمان لیبی، برای نیروهای ناتو  امکان انجام هر نوع اقدام ضروری علیه حملات قذافی به مردم بی دفاع لیبی  را فراهم آورد. با تصویب این قطعنامه ناتو رهبری اجرای منطقه پرواز ممنوع و بمباران مواضع قذافی رابه عهده گرفت .عملیات ناتو پس از گذشت هشت ماه سرانجام با کشته شدن قذافی  رهبر لیبی ودر پی صدور قطعنامه شورای امنیت به پایان رسید.

 رواج الگوی نوین دخالت بیگانگان در پی موفقیت ناتو

  موفقیت ناتو در مدل لیبی زمینه رواج الگوی نوین دخالت بیگانگان در اوضاع داخلی کشورهای بیگانه بدون در نظر گرفتن ویژگی های انحصاری آن کشورها را ایجاد می‌کند. در زمان تحولات ۲۰۰ خاورمیانه، و بحران سوریه که همچنان بعد از هشت سال جنگ داخلی ادامه دارد، در آن زمان ضرورت تکرار تجربه لیبی در مورد بحران سوریه توسط برخی نیروهای مخالف دولت سوریه شنیده می شد. رسانه های گروهی غرب نیز تلاش  در راستای این موضوع  به عمل می آوردند که  این سناریو را به کشورهای دیگر سرایت دهند.

مسئله مورد اهمیت این است که این مدل از دخالت کشورهای غربی در مورد کشورهایی تشویق می‌‌شود که به نوعی مخالف نظم بین‌المللی موجود هستند. چرا که در بحرین با وجود کشتار وحشیانه اقلیت سنی حاکم در این کشور علیه شیعیان آن و حمایت عربستان و امارات متحده از این جریان، تمایلی برای مداخله و حل بحران از سوی ناتو و کشورهای غربی دیده نمی‌شد و هنوز هم در صورت بحرانی شدن اوضاع بحرین این تمایل جهت حمایت از شیععیان بحرین دیده نخواهد شد.

خسارات مالی- جانی در لیبی در پی موفقیت ناتو

نیروهای ناتو نیز طی عملیات نظامی که در این کشور انجام دادند بسیاری از تأسیسات، مراکز فرماندهی، تأسیسات کنترل و پادگان نظامی این کشور را بمباران کرده اند. در جریان حوادث اخیر در کشور لیبی تأسیسات نفتی و گازی این کشور نیز به شدت آسیب دید. لیبی دارای ۹ پایانه اصلی برای استخراج نفت است که حداقل دو مورد آنها اس سایدر و روسا ابرقا دچار آسیب دیدگی زیادی شدند و تجربه کشورهایی نظیر ایران، کویت و عراق نشان می‌دهد که حداقل ۳ الی ۴ سال زمان نیاز است تا لیبی به سطح تولیدات قبل از بحران برسد.

تلفات انسانی در لیبی با جمعیت حدود۶ میلیون بسیار نگران کننده بود. مطابق با برآوردهای شورای موقت انتقالی این کشور، ۵۰ هزار کشته، ۱۵۰ هزار زخمی و ۱۰۰ هزار مفقود الاثر نتیجه ماه ها درگیری نظامی و جنگ داخلی در این کشور بوده است (موسوی:۶). گستردگی عملیات نظامی دریائی و هوایی ناتو منجر به تلفات بسیار سنگین غیر نظامیان لیبیایی  گردید. این امر مو جب شد که اتهام جنایات جنگی علیه ناتو مطرح گردد و انتقادات فراوانی را  حتی در کشورهای عضو این سازمان برانگیخت.

عامل بازدارنده تکرار سناریوی لیبی در سوریه توسط ناتو

عملیات نظامی ناتو در لیبی  یکی از موفق ترین عملیات نظامی این سازمان  بوده است  که در آن  هیچگونه تلفات نظامی برای برای نیرو های ناتو در پی نداشته است که در تاریخ آن  بی سابقه به شمار می رود، با این حال پیامدهای منفی عملیات نظامی مذبورااز جمله کشته و زخمی شدن  تعداد کثیری از از غیر نظامیان لیبیایی و تخریب وسیع زیرساخت های این کشور و در پی آن واکنش شدید برخی از کشور ها موجب شد که اتهام جنایات جنگی در لیبی علیه ناتو مطرح  گردد و این به شکل عامل بازدارنده  در جهت تکرار سناریوی لیبی در  سوریه توسط ناتو درآمد.