پروین اعتصامی – از شخصیت و اندیشه تا دیدگاه های فکری و فلسفی

  • توسط حسینی رضایی
  • ۱۳۹۸-۰۷-۲۴

زندگی نامه پروین اعتصامی

پروین اعتصامی نام اصلیش ” رخشنده” بود. میتوان گفت پروین مشهورترین شاعر ایران زمین است. پدرش یوسف اعتصامی از شاعران و مترجمان روزگار خود بود. پروین در بیست و پنجمین روز از اسفند سال ۱۲۸۵ در شهر تبریز متولد شده بود. در کودکی استادانی همچون دهخدا و ملک الشعرای بهار داشت. پروین در سن ۲۸سالگی با یکی از بستگان ازدواج می کند اما این ازدواج موفقیت آمیز نیست و به دلیل عدم تفاهم فکری و اخلاقی به طلاق و جدایی می انجامد.

 

تنها اثر شعری پروین

تنها اثر چاپ شده و نتشر شده از پروین دین اشعار اوست که شامل مثنوی، فطعه و فصیده است. پروین قبل از چاپ اشعارش به عنوان کتاب و مجموعه اشعار در مجلات ادبی مانند مجله بهار و امثال و حکم از دهخدا چاپ می شدند.

 

درون مایه و سبک اشعار پروین

شهرت پروین به سبک مناظره در اشعارش است. وی از پیروان جریان تلفیقی در شعر است. دلبستگی عمیق به پدر، ظلم ستیزی و مخالفت با ستم و ستمگری، همدلی و عمدردی با محرومان و ستمدیدگان، پروین هیچگاه در اشعارش به حوادث شخصی یا اجتماعی نمی پردازد. اشعارش بیشتر به صورت سوال و جواب و مناظره است.  این مناظره‌ها نه تنها میان انسان‌ها و جانوران و گیاهان، بلکه میان انواع اشیاء – از قبیل سوزن و نخ – نیز اتفاق می‌افتد. پروین در بیان مقاصد خود از هنرهای شخصیت بخشی و تخیل و تمثیل، با شیوایی کم‌نظیری استفادهٔ بسیار کرده‌ است.دیدگاه لفظی، شامل سبک شاعران خراسانی و استفاده از واژه‌ها و اصطلاحات قدیمی است؛ مانند «مانا»، «خلقان»، «گفتا»، «شنیدستم»، «سرخ گل»، «بوریا» و «می‌خمید». از همین جهت می‌توان در شعر پروین از ویژگی‌های لفظی و زبانی سخن گفت.

 

دیدگاه فکری و فلسفی پروین

عده ای دیدگاه فکری و فلسفی پروین را به دو دسته تقسیم می کنند:  اول، حوزه نظری؛ که شامل مفاهیمی مانند عشق حقیقی، تجلی مذهب، قضا و قدر و تاکید پروین بر جنبش و حرکت و عمل می باشند. و دوم، حوزه عملی است که شاهد تهذیب اخلاق در شعرهای پروین است. پروین در شعرهایش کوشیده‌است تا با شیوه‌ای تازه، خصوصیات‌های بداخلاقی را در نظر خوانندگان خوار و فضیلت‌های اخلاقی را در نظر آنان، زیبا جلوه دهد.

 

مرگ پدر

در دی ماه ۱۳۱۶ مرگ پدر تاثیر بسیار عمیقی روی پروین بر جا می گذارد و باعث انزوا و تنهایی او می شود. پس از مرگ پدر، پروین تنها با مهکامه محصص لاهیجانی که دوست صمیمی و نزدیک وی بود گاهی همصحبت می شد و درددل می کرد. گاهی هم با سیمین بهبهانی معاشرت می کرد. عبدالحسبن زرین کوب این دوران زندگی پروین را به دوران تلخی و حسرت توصیف می کند.

 

پایان پروین اعتصامی

در فروردین ۱۳۲۰ بود که پروین بر اثر بیماری حصبه از دنیا می رود. گفته شده سهل‌ انگاری پزشک او در معالجه پروین سبب مرگ او شده‌ است؛ زیرا در شب ۱۴ فروردین وضعیت پروین بسیار وخیم می‌شود. خانوادهٔ او کالسکه‌ ای به دنبال پزشک معالجش می‌فرستند اما او نمی‌آید. و سرانجام پروین اعتصامی در تاریخ ۱۵ فروردین ۱۳۲۰ در سن ۳۴ سالگی در تهران درگذشت و در حرم  حضرت معصومه در شهر قم در آرامگاه خانوادگی به خاک سپرده شد. او در هنگام مرگ، در آغوش مادرش، جان سپرد…

 

 

 

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اخبار

سینما و هنر

جهان