گفتمان انقلاب اسلامی از منظرمیشل فوکو

  • توسط اعرابی
  • ۱۳۹۸-۰۵-۰۱
  • ۵۶ بازدید

گفتمان انقلابی

مفهوم گفتمان انقلابی و گفتمان انقلاب اسلامی پديده‌اي است چندوجهي و چند معنايی. با توجه به كثرت وجوه و كثرت معاني گفتمان انقلاب اسلامی به همراه آشفتگي‌هاي مفهومي و خطاهاي معنايي كه توسط نويسندگان آثار پدید آمده این مفهوم با ابهام و برداشت های مختلف در جامعه ما روبروبوده است.

همه انقلاباتی که دردنیا واقع شده است، از انقلاب فرانسه گرفته تا انقلاب بریتانیا وهمه ی جنبش های آزادی بخش دنیا،حاکی از وجود علل متعدد در چرائی وقوع انقلاب  وجنبش ها هستند.

يكي از اهـداف مورد نظر تحليل‌گران انقلاب اين است كه مشخص كنند كداميك از انواع گفتمان‌هاي فعال ومطرح  در يك بازه زمانی در درون یک جامعه ، گفتمان انقلابي بوده است و چگونه وبا چه اندیشه ها وکارویژه هایی توانسته اين گفتمان ، به يك گفتمان  مبدّل انقلابی بدل شود وحتی در مورد جنبش های اجتماعی هم اینگونه می باشد که یک جنبش اجتماعی وقتی درون جامعه ای اتفاق می افتد،باید گفتمان‌های مطرح در آن جنبش اجتماعی شناسنانده ومطرح شوند.

انقلاب

انقلاب تحول سیاسی پیچیده ای است که در طی آن حکومت مستقر به دلائل ناتوانی اجبار واعمال زور را از دست می دهد وگروه های گوناگون اجتماعی وسیاسی به مبارزه برمی خیزند تا قدرت سیاسی را قبضه کنند.این مبارزه اغلب مدتی طول می کشد تا آنکه سرانجام نهادهای جدید سیاسی جانشین نهادهای قدیم شوند

نگاه میشل فوکو نسبت به گفتمان انقلاب اسلامی

گفتمان،از جمله مفاهیم مهم و کلیدی است، که در شکل دادن به تفکر فلسفی اجتماعی و سیاسی مغرب زمین نیمه دوم قرن بیستم، نقش مهمی داشته است.

گفتمان از نظرفوکو از تفاوت میان آنچه می‌توان دریک دوره معین(طبق قواعد دستوری ومنطقی)به صورت درست گرفت، آنچه درواقع گرفته می‌شودکه با وجود جلب توجه ما بسوی گستردگی  ظرفیت نظام زبان،مشکل نادیده گرفتن شدن امکانات آن بدلیل دست پا گیر بودن قواعد دستوری رانیز برملا  می کند.

گفتمان از نظر فوکو همان چیزی است که میان دوحوزه«قید وبندهای زبان»و«امکانات ارتباطی هفته درآن»رخ می دهد.به عبارت دیگر،میدان عمل گفتمان دریک لحظه های معین همانا تفاوت بین این دو است

در بررسی گفتمان انقلاب اسلامی ایران  که تا چه اندازه با ارزش های دنیای مدرن در ارتباط بوده است و از منظر فوکو، گفتمان عبارت است از تفاوت میان آنچه می توان در یک دوره معین(مطابق قواعد دستوری ومنطقی) به صورت درست گفت وآنچه در واقع گفته می شود.

یکی از ویژگی های تفکر فوکو آن است که گفتمان‌ها را در ارتباط با کاربرد وکارکردشان می‌سنجد ودیگر آنکه آنها را درپیوندی که باقدرت دارند تعریف  می‌کندواما در باب ارزش‌های دنیای مدرن هم از اندیشمندانی همچون: هابز،لاک،منتسکیو وروسو بحث شد واز عصر روشنگری ودوران مدرینته ودر باب آراء واندیشه های اندیشمندان دنیای مدرن سخن گفته شد.

نوگرایی و مدرنیسم در ایران

مدرنیسم واساساً نوگرایی وتجدد ریشه تاریخی در جامعه ایران داشته است. تقریباً از قاجاریه ایران با مسئله تجدد روبرو بوده است وتا به همین امروز هم این رویارویی ویا به بنابه تعبیر دیگری تعامل ومواجهه ادامه دارد.

دونوع تجدد از دلِ تاریخ ایران قابل تفکیک است:

۱-تجدد برخاسته از سنت ملی وبومی ایران اسلامی شیعی

۲-تجدد از مدرنیسم وبانگاه یه جعبه ی جادویی شهرفرنگ

چشم انداز پیش رو

ساله ای آینده وپس از انقلاب این نظام با چنین سازوکارهایی در جهت همان عدالت،استقلال،آزادی وجمهوریت واسلامیت به پیش رفته که البته در مقاطعی دچار افتان وخیزان بوده وموانعی در برابر توسعه در ایران معاصر بوده است که با اندختن تجربه در این سیر می توان امیدوار بود که درآینده با اتکا بر ارزش های بنیادین انقلاب اسلامی،جمهوری اسلامی بتواند مسیرهای توسعه را با ضرب آهنگِ سریعتری بپیماید.

 

 

 

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اخبار

سینما و هنر

جهان