گونه‌ها و نژادهای زنبور عسل

  • توسط الهام امامی
  • ۱۳۹۸-۰۵-۲۷
گونه‌ها و نژادهای زنبور عسل A.m.mellifera ، A.m.ligustica ، A.m.caucasica ، A.m.carnica ، A.m.mede&persica ، ۵ گونه زنبور عسل

گونه‌ها و نژادهای زنبور عسل

این موجود متعلق به شاخه جانوران، سلسله بندپایان، راسته حشرات، رده‌ی بال‌غشائیان، خانواده آپیده، جنس آپیس و گونه مهم و اقتصادی آن Apis mellifera می‌باشد که تحت نام زنبور عسل اروپایی(معمولی) نام گذاری شده است.

تاکنون ۵ گونه زنبور عسل شناخته شده‌اند که عبارتند از: زنبور عسل معمولی یا اروپایی (Apis mellifera)،  زنبور عسل شرقی یا هندی (Apis cerana)، زنبور عسل بزرگ (Apis dorsata)، زنبور عسل کوچک (Apis florea) و زنبور عسل کوچولو (Apis andreniformis) که اخیرا در چین شناخته شده و از نظر شکل شناسی با A.florea  تفاوت دارد.

زنبور عسل معمولی یا اروپایی مهم‌ترین گونه شناسایی شده زنبور عسل است که عمده مباحث مربوط به پرورش زنبور عسل در ایران مربوط به همین گونه است. گونه اروپایی و هندی می‌توانند درون کندو زندگی کرده و از نظر اقتصادی برای انسان حائز اهمیتند ولی سه گونه بعدی به صورت آزاد در طبیعت زندگی کرده و قادر به زندگی درون کندو نیستند.

در زیر پنج نژاد معروف از گونه‌ها و نژادهای زنبور عسل معمولی یا اروپایی که شهرت جهانی دارند معرفی شده‌اند.

  • زنبورعسل سیاه (A.m.mellifera)

این زنبور در تمام قاره اروپا، کوه‌های آلپ و روسیه مرکزی وجود دارند.افراد این نژاد در زنبورهایی درشت و سیاه رنگند. رشد جمعیت این نژاد در بهار کند بوده ولی در اواخر تابستان و اوائل زمستان، کلنی به بیشترین رشد خود می‌رسد که در آن زمان دیگر در طبیعت گلی وجود ندارد (عیب این نژاد) این زنبور نسبت به امراض زنبور و پروانه موم خوار حساسند. تنها مزیت این نژاد این است که شرایط زمستان را به خوبی تحمل می‌کنند که آن هم با خوردن غذای زیاد توام است.

  • زنبور عسل ایتالیایی (A.m.ligustica)

موطن اصلی آن ایتالیا بوده و از نر جثه کوچک‌تر و ظریف‌تر از زنبورسیاه بوده و رنگ آن معمولا زرد مایل به قهوه‌ای است. این نژاد دارای خصوصیات رفتاری خوب ازجمله آرام بودن و تمایل کم به بچه دهی، تولید اندک بره موم، عسل آوری و رشد سریع کلنی در اوایل بهار است. از طرفی زمستان را به خوبی تحمل نکرده و حس غارت در آن قوی بوده و حس جهت یابی ضعیفی دارند و گاهی اشتباها به کندوی مجاور می‌روند.

  • زنبور قفقازی (A.m.caucasica)

این نژاد ساکن کوه‌های قفقاز در گرجستان بوده و دارای رنگ بدن خاکستری روشن است. زنبورهای آرامی هستند و کمتر نیش می‌زنند و تا اواسط تابستان جمعیتش به بیشترین حد می‌رسد. ویژگی مطلوب آن تمایل کم به بچه دهی است اما تولید زیاد بره موم در آن‌ها و در نتیجه چسباندن کادرها به همدیگر، کار با آن‌ها را مشکل می‌سازد. این نژاد از زمستان‌گذرانی  خوبی برخوردار نیستند.

  • زنبور عسل کارنیولان (A.m.carnica)

در قسمت جنوبی کوه‌های آلپ و شمال بالکان و در دره دانوب پراکنده‌اند. از نظر ظاهری شبیه زنبوران ایتالیایی است و رنگ بدن قهوه‌ای مایل به خاکستری است. از ویژگی‌های مطلوب آن می‌توان به آرام بودن، نیاز کم به غذایی اشاره کرد. این نژاد کم بچه می‌دهند،غارت نمی‌کنند و عسل خوبی تولید می‌نمایند و نسبت به بیماری‌های زنبورعسل مقاومند.

  • زنبور عسل ایرانی (A.m.mede&persica)

موطن اصلی آن ایران بوده و سه حلقه اول شکم آن سیاه و بقیه حلقه‌ها زرد مایل به قهوه‌ای است. در کتاب‌های زنبورداری از این زنبور به عنوان زنبور نیش زن یاد می‌شود. این نژاد از سایر نژادهای فوق قانع‌تر بوده و مصرف غذای آن در زمستان اندک است. بره موم زیادی مصرف می‌کند اما مقدار آن از نژاد قفقازی کمتر است. در مناطق سردسیر سرمای زمستان را به خوبی تحمل می‌کند و در اوایل بهار رشد آن خوب بوده و تا خردادماه به بیشترین مقدارش می‌رسد. از ویژگی‌های نامطلوب این نژاد می‌توان به تمایل آن به غارتگری و تولید بچه زیاد اشاره کرد.

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اخبار

سینما و هنر

جهان