پارامتر واريانس محيطي

  • توسط الهام امامی
  • ۱۳۹۸-۰۶-۲۵
پارامتر واريانس محيطي ، پايداري ، انعطاف پذيري يك ژنوتيپ ، به نژادي ، اكووالانس ، انحراف از ميانگين ، فتوتيپ­ ، روش غیرپارامتريك

پارامتر واريانس محيطي به عنوان معياري در پايداري معرفي شده است. اين معيار تفاوتي بين اثرات سال ­ها و مكان­ ها را در نظر نمي ­گيرد، بنابراين برآورد آن اريب خواهد بود و كاربرد اين روش به ميزان زيادي به مجموعه محيط ­هاي مورد آزمايش بر مي­ گردد. يعني اگر تنوع بين محيط­ ها زياد باشد استفاده از اين پارامتر مطلوب نخواهد بود ولي در محدوده محيطي با تنوع كم استفاده از اين روش مؤثر است. ضريب تغييرات محيطي نخستين بار جهت رفع مشكل همبستگي بين شاخص پايداري و عملكرد موجود در واريانس محيطي ارائه شد. دو پارامتر ذكر شده نمايانگر انعطاف پذيري يك ژنوتيپ دربرابر تغييرات محيطي هستند. اين پارامترها در عمل فايده چنداني در به نژادي نداشتند زيرا تمايل به نژاد گران نه تنها در يافتن ژنوتيپ­ هاي پايدار بلكه پر عملكرد نيز ­مي باشد كه معمولاً چنين حالتي به ندرت حاصل مي شود.

تلاش جهت يافتن يك ژنوتيپ در تمام محيط­ ها چندان لازم نيست و مي ­توان از چندين ژنوتيپ با سازگاري عمومي كمتر و سازگاري خصوصي بالاتر نسبت به محيط هاي به خصوصی كه عملكرد قابل قبولي هم دارند استفاده كرد. ريك مفهومي از اكووالانس را به عنوان بخشي از هر ژنوتيپ در مجموع مربعات اثرات متقابل ژنوتيپ در محيط قلمداد كرد. اكووالانس (Wi) يا ثبات ژنوتيپ i ام در ارتباط با محيط ­ها، جذر و جمع آن­ ها در ميان محيط ­ها مي ­باشد. برهمين اساس، ژنوتيپ­ هايي با Wi  پايين، كمترين انحراف از ميانگين را در محيط داشته و بنابراين پايدارتر خواهند بود. به عقيده برخی دیگر از دانشمندان اكووالانس سهم يك ژنوتيپ در اثرات متقابل ژنوتيپ در محيط را اندازه­گيري مي­كند و ژنوتيپي با اكووالانس صفر پايدار در نظر گرفته مي­شود.

تاي در سال ۱۹۷۱ روش تجزيه رگرسيون بر مبناي اميد رياضي منابع تغييرات را ارائه داد و عملكرد ژنوتيپ­ ها را در محيط­ هاي مختلف از طريق اثرات ژنوتيپي بررسي کرد. اين روش مشابه روش رگرسيوني ابرهارت و راسل مي­باشد با اين تفاوت كه پارامترهاي رگرسيوني ابرهارت و راسل توسط مقياسي بر مبناي اميد رياضي داده­ها تصحيح مي­شوند و پارامتر­هاي رگرسیونی تاي بدست مي­آيند. در اين روش دو پارامتر a و l كه به ترتيب بيانگر ضريب رگرسيوني و انحراف از خط رگرسيوني مي باشند و چنانچه ژنوتيپي داراي ضريب رگرسيوني۱- و انحراف از رگرسيون يك باشد پايداري كامل را دارا است. در اين روش توانايي تفكيك ژنوتيپ­هاي با پايداري بالا و پايين را داريم.

بريز از روش پيشنهادي ابرهارت و راسل پشتيباني كرد و اختلاف ناشی از اثر متقابل ژنوتيپ x محيط را به دو جز قابل تقسيم دانست يك قسمت قابل پيش بيني و يك قسمت غير قابل پيش بيني به اين صورت كه بخش قابل پيش بيني همانند خط رگرسيون و بخش غير قابل پيش بيني همانند ميانگين مربعات و انحراف از خط رگرسيون مي­باشد. و براي اندازه­ گيري خطاهاي غير قابل پيش بيني پارامتر انحراف از خط رگرسيون را مطلوبتر دانست.

در روش پيشنهادي فريمن و پركينز شاخص محيطي از روي يكي از تکرارها محاسبه مي­شود زيرا تكرارها به دو گروه تقسيم شده­اند همچنين ميانگين ژنوتيپ­ ها از روي دو يا چند تكراري كه در شاخص محيطي استفاده نشده­اند بدست مي­آيند. مقياس غیرپارامتری پايداري فتوتيپي بر پايه رتبه يك مقياس اندازه­گيري مناسب و مفيد را فراهم مي­آورد و در بعضي جهات مزيت­هاي قابل توجهي به ارمغان مي­آورد. مطابق با نظر هان مزيت‌هاي اصلي استفاده از اطلاعات رتبه بندي، كاهش يا اجتناب از هر گونه اريبي حاصل از دوره­هاي پرت، سهولت استفاده و تفسير، سهولت در اضافه يا كم شدن ژنوتيپ­ ها بدون تغييرات بزرگ در تخمين‌ها، و دستيابي به ضروري ترين اطلاعات در زمينه برنامه­هاي اصلاحي و آزمايشي مي­باشد.

ارزش اثر ژنوتيپي همانطور كه هان بيان كرده است به منظور پرهيز از اريبي در اندازه‌گيري پايداري اصلاح شده است زيرا حتي در زمان نبود اثر متقابل ژنوتيپ در محيط مي­تواند سبب ايجاد تفاوت در ميان ژنوتيپ­ ها گردد. هان اعلام نموده است كه دو روش عمده جهت مطالعه اثر متقابل ژنوتيپ در محيط و بررسي سازگاري ژنوتيپ­ ها وجود دارد. اولين و مهمترين روش پارامتريك بود كه بر پايه فرض­هاي موجود درباره ژنوتيپ، محيط و اثرات متقابل آن­هاست. دومين روش عمده به گونه­اي كه فتوتيپ­ ها و محيط هاي مربوط به فاكتورهاي محيطي زنده و غيره زنده را بدون فرض هاي خاص مدل نشان مي­دهد روش غیرپارامتريك يا دسته­ بندي مي­باشد. با اين وجود بيشتر برنامه­­هاي اصلاحي، برخي اصول هر دو روش را استفاده مي­كنند. از رايج­ترين روش­هاي غير پارامتري در شناسايي پايداري عملكرد در ژنوتيپ ­ها، روش رتبه­بندي ميانگين عملكرد ژنوتيپ­ها درسال­ها و مناطق مختلف است.

گزينش همزمان برای عملكرد و پايداري با بكارگيری يك آماره پارامتري و يك آماره غير پارامتري يعني واريانس پايداري شوكلا و رتبه بندي Rank ژنوتيپ­ هاي پايدار و پر عملكرد را گزينش مي كند.

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Solve : *
26 − 22 =


اخبار

سینما و هنر

جهان